انجمن علمی محیط زیست دانشگاه عمران و توسعه

علوم سبز چیست؟ محصولات سازگار با محیط زیست کدامند؟ چه کاربردی و چه منافعی برای محیط زیست دارند؟

نویسنده : عضو انجمن | تاریخ : 11:36 ق.ظ - شنبه 4 شهریور 1396

نویسنده : بهار انصاری

علوم سبز: با پیشرفت توسعه صنعتی و اقتصادی در سطح دنیا، مسایل و بحران های محیط زیستی نیز پیچیده شده است.معضلات پیچیده نیازمند اجرای راه حل های پیچیده مبتنی بر دانش و علوم کاربردی جدید است.به عنوان مثال امروزه برای حل مشکلات مربوط به چالش تغییرات آب و هوا، بشر نیاز به استفاده از طیف گوناگونی از رشته های علمی، فنون مدل سازی، علوم ریاضی، پیش بینی های قابل اتکا و... دارد. به همین دلیل است که در بسیاری از دانشگاه های دنیا در سال های اخیر علوم بین رشته ای، چند رشته ای و میان رشته ای که مستلزم همکاری بین ده ها تخصص متفاوت برای رسیدن به یک هدف مشترک است شکل گرفته اند. در دنیای امروز برای حل معضلات مختلف در حوزه محیط زیست شاهد شکل گیری علوم و رشته های مختلفی از جمله: آمایش سرزمین، اقتصاد محیط زیست،برنامه ریزی محیط زیست، تغییرات آب و هوا و... هستیم.کشور ما نیز به تبع اکوسیستم غنی اما شکننده و حساس خود و تاثیرپذیری از روند کلی حاکم بر شرایط محیط زیست جهانی نیازمند بهره گیری از این تخصص ها برای بهبود شرایط محیط زیست ملی است. بنابراین توسعه علوم نوین، تحقیقات و پژوهش های سبز و کاربردی در چارچوب این تخصص ها، یکی از انتظارات مهم در همکاری های بین بخش های محیط زیست و آموزش عالی کشور است.بدیهی است در چارچوب همکاری های فی مابین سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با مشارکت های علمی،مالی و حمایت معنوی توسط هر دو بخش مهیا گردد.

تصویر مرتبط


این راهکار نه تنها برای حل مشکلات محیط زیستی کشور که با توجه به ظرفیت های علمی موجود می تواند ایران را در بخش تحقیقات محیط زیستی به یک الگوی بی نظیر در سطح منطقه و حتی جهان تبدیل نماید.

یکی دیگر از نیازمندی های عمده بخش محیط زیست کشور در حوزه تحقیقات و علم، گذار از مدیریت سنتی محیط زیست به سمت بهره گیری از روش ها و فناوری های مدرن در این حوزه است.بدیهی است که با تکیه صرف بر دانش سنتی نمی توان به این جایگاه نایل شد.اما استفاده از علوم جدید ، روش ها و فناوری مدرن مستلزم آماده سازی کشور، فراهم نمودن ظرفیت های لازم و انتخاب آگاهانه و هوشمندانه است.

علوم سبز (green scienceیا علوم محیط زیستی (environmental science) شاخه ای از علوم اند که با مسایل و موضوعات محیط زیست از قبیل گرمایش جهانی، اثرات گازهای گلخانه ای، تغییرات آب و هوایی، حفاظت، توسعه پایدار، آلودگی هوا و ... سروکار دارند. علوم سبز در واقع دانش و اطلاعات سبز است که با اهداف محیط زیست سازگار باشد.

از سویی دیگر علوم سبز “برهم کنش انسان با محیط پیرامون خود و نیز اثر بر روی سایر اکوسیستم های کره زمین “را بررسی و تفسیر می نماید. برخی از شاخه های علوم سبز یا علوم محیط زیست عبارتند از: علوم جو، علوم بوم شناختی، شیمی سبز یا شیمی محیط زیستی و علوم زمین. سایر رشته ها مانند بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی، بیولوژی ،بیوشیمی، کشاورزی و علوم غذایی، سم شناسی و مدیریت مواد دارویی، میکروبیولوژی و اپیدمیولوژی ، صنایع بیو مدیکال، توسعه شهری و روستایی، اکولوژی صنعتی، طراحی سبز و ارزیابی اثرات آلودگی ها بر محیط زیست از جمله علوم سبز شناخته شده دیگر می باشند.

ایجاد علوم سبز در دانشکده های سبز با مدیریت سبز.سبز شدن در واقع به بهبود قوانین و مقررات زیست محیطی و اجرای آنها کمک می کند. موجب تقویت جریانات تجاری و حمایتی و تقویت همکاری های بین المللی می شود و فرصت های سرمایه گذاری ، رشد ثروت و مشاغل مرتبط نیز فراهم می گردد. بایستی توجه داشت که امروزه جهان روی سبز شدن علوم، محصولات، اقتصاد و... تمرکز بیشتری نموده است.

در واقع سبز بودن یک علم، یک محصول و یا ارایه خدمات به معنای کاهش مصرف انرژی، مواد اولیه، آب و نیز به حداقل رساندن آلودگی ها و پسماند در حفظ و احیای کیفیت محیط زیست تعریف می شود که در نهایت به اصلاح الگوی مصرف و اصلاح رفتار محیط زیستی جامعه منجر خواهد شد.

v     محصولات سبز یا سازگار با محیط زیست (Eco-friendly):

محصولات و خدماتی که در چرخه عمر خود کمترین پیامد را نسبت به محیط زیست دارند.به عبارتی چرخه عمر محصول از گهواره تا گهواره از سوی سازمان مدیریت می گردد. سازمان فرایندها، محصولات را با احترام به محیط زیست طراحی و تولید و توزیع می نماید. کاربرد محصولات سبز در محصولات مصرفی خانگی جدید مانند انواع شوینده ها، خمیردندان ها، لوازم الکتریکی (ماشین لباسشویی، یخچال، تلویزیون و...) خودروهای سبز یا هیبرید، محصولات ارگانیک غذایی ، لبنی و نظایر آنها دیده می شود. مصرف کارآمدتر انرژی و آلودگی کمتری تولید می کنند.

 

·        منافع آنها برای محیط زیست شامل:

-         کاهش انتشار گاز کربن، آلودگی و کمترین ضایعات، زیست تخریب پذیرند

-         کنترل و کاهش اثرات تغییر اقلیم

-         افزایش بهره وری انرژی و مصرف بهینه منابع پایه یا کاهش مصرف منابع

-         کارایی بسیار بالا و راندمان عالی در پاکسازی آلاینده ها دارند که می تواند نوید بخش محیط زیستی پاک و به دور از آلودگی باشد.

-         جلوگیری از فقدان تنوع زیستی و خدمات اکوسیستمی

-         بهبود قوانین و مقررات زیست محیطی و کمک به اجرای آنها

-         بهبود جریانهای تجاری و حمایتی

-         ایجاد فرصتهای سرمایه گذاری در حوزه تحقیقات محیط زیستی

-         اشتغال زایی، رشد ثروت و رشد درآمد، فراهم نمودن مشاغل مرتبط (مشاغل سبز)

-         مبارزه با فقر

-         حفاظت ،ایمنی و بهبود سلامت انسان ها

-         تقویت همکاری های بین المللی

-         تضمین پایداری محیط زیستی یا استفاده پایدار از محیط زیست

-         پایش مستمر ، حفاظت در برابر آلودگی و زدودن آلودگی های موجود

-         دستیابی به فناوری های سازگار با محیط زیست (گسترش تحقیقات علمی سبز و کاربردی)

-         حداکثر فایده اجتماعی و استفاده از ظرفیت تمام متخصصان و نخبگان علوم مختلف

یک نمونه از محصول سازگار با محیط زیست می توان به محصولات شرکت زیست فناوری سیتک (C-Tech) اصفهان اشاره نمود.

هدف افزایش سطح بهداشت و سلامت فردی و کاهش اثرات نامطلوب استفاده از مواد پلاستیک ،علی الخصوص محصولات یکبار مصرف بر محیط زیست، شرکت زیست فناوری سیتک توسط گروهی از متخصصین مجرب صنعت و دانشگاه پایه گذاری و تأسیس گردید. طراحی و ساخت این واحد تولیدی در سطح الزامات و استانداردهای بین المللی بوده و امکان ورود شرکت به بازارهای صادراتی را فراهم می آورد. همچنین این شرکت با در اختیار داشتن بخش تحقیقات و پرسنل متخصص در زمینه های صنایع شیمیایی و پلیمری، پزشکی،طراحی صنعتی ، مهندسی مکانیک و ... همواره در راستای چشم انداز شرکت در حال فعالیت بوده و این امکان را فراهم می آورد تا سفارشات جدید مشتریان خاص را در اسرع وقت به مرحله اجراء در آورد.

یکی از مهمترین دسته های پلیمرهای طبیعی، پلاستیک های پایه نشاسته (Starch- Based Plastics) می باشند که از جمله پر طرفدارترین پلیمرهای طبیعی در جهان به شمار می آیند ، از اینرو شرکت زیست فناوری سیتک تولید ظروف پایه نشاسته را بعنوان اولین گام در این راه انتخاب نموده و با در اختیار داشتن کامل دانش فنی از ابتدای مواداولیه تا محصول نهائی،امکان تولید انواع مختلف این محصولات در اشکال و کاربردهای مختلف را داراست.

محصولات تولیدی این شرکت از مزایای زیر برخوردارند:

1- بدون مواد مضر برای سلامت انسان

2- قابلیت زیست تخریب پذیری و تبدیل به کود در شرایط کامپوست

3- قابل استفاده در دماهای بالا

4- قابل استفاده در ماکروویو

5- قابل استفاده در غذاهای چرب و یا اسیدی