تبلیغات
محیط زیست ما ...
 
 
 
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه عمران و توسعه

کشاورزی ارگانیک....

نویسنده : عضو انجمن | تاریخ : 01:37 ب.ظ - جمعه 17 اردیبهشت 1395


نویسنده : شیوا اکبری

کشاورزی ارگانیک، بهترین انتخاب برای حفظ محیط زیست و سلامتی


مطالب بررسی شده در این مقاله:

·         تعاریف و ضرورت کشاورزی ارگانیک

·         اثرات مضر کشاورزی متداول بر سلامتی انسان

·         مضرات زیست محیطی کشاورزی متداول

·         فواید کشاورزی ارگانیک

·         فواید مصرف مواد غذایی ارگانیک

·         نجات کره زمین

 

 

تعاریف و ضرورت کشاورزی ارگانیک

 

کشاورزی ارگانیک، که به کشاورزی زیستی، بیولوژیکی و پایدار نیز معروف است، نوعی کشاورزی است که در تولید و فرآوری محصولات آن، از کودهای شیمیایی، سموم، هورمون‌ها و دستکاری های ژنتیکی استفاده نمی شود و همه مراحل تقویت زمین، کاشت، داشت و برداشت با استفاده از موارد طبیعی مانند کود زیستی، کمپوست‌ها، حشرات سودمند و میکرو ارگانیسم‌های سودمند انجام می شود.

کشاورزی ارگانیک، در واقع به نوعی مدیریت منابع زیستی و تولید محصولات کشاورزی، به روشی کاملاً پایدار و مطابق با اکوسیستم است که در آن، سلامت خاک، گیاه، انسان و سیاره زمین بعنوان یک موجود زنده یکپارچه، اصول پایداری زیستی، کمیت و کیفیت محصولات از تولید تا فرآوری و انتقال به مصرف کننده، مد نظر است.

آنچه که امروزه سبب رشد کشاورزی ارگانیک شده، تاثیر نامطلوب و اثرات باقیمانده و دراز مدت مصرف انواع کودهای شیمیایی، سموم و هورمون های موجود در محصولات کشاورزی بر افراد و محیط زیست می باشد. در كشاورزی سنتی و متعارف بیش از 300 تركیب شیمیایی خطرناک و مصنوعی نظیر آفت كشها، علف كشها و كودهای شیمایی برای كنترل آفات و حشرات و حاصلخیز سازی خاك مورد استفاده قرار می گیرند كه بقایای این مواد پس از ورود به بدن میتواند موجب مشكلات عدیده ای گردد.

 



اثرات مضر کشاورزی متداول بر سلامتی انسان

 

بروز نقص های مادرزادی، تولد نوزاد با وزن كم، اختلال در سیكل ماهانه زنان، سقط جنین، بلوغ زودرس و یا دیر رس، یائسگی پیش رس،كاهش باروری و یا ناباروری، تغییر در سرعت متابولیسم، اختلال در سیستم غدد داخلی، ضعف عضلانی، كاهش حافظه، آسیب به سیستم عصبی و مغز، كاهش كارایی سیستم ایمنی بدن و سرطانزایی. یافته ها حاكی از آنست كه 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ كشها و 30 درصد حشره كشها سرطانزا می باشند.

 

 

مضرات زیست محیطی کشاورزی متداول

 

استفاده از كودهای شیمیایی و آفت كش ها سبب آلودگی آب، خاک و هوا می شوند. راه یافتن این مواد سمی به منابع آب زیرزمینی، رودخانه ها و دریاها یکی از خطرات امروزی است که تخریب های شدیدی را در پی داشته از جمله: ایجاد و گسترش مناطق مرده اقیانوسی (که بخاطر نبود اکسیژن هیچگونه موجود زنده ای نمی تواند در آنها زندگی کند)، نابودی گونه های زیستی جانوری و گیاهی، بر هم خوردن تعادل اکوسیستم، افزایش جلبکهای سمی در دریاها، انتقال سموم از طریق آب به مناطق طبیعی و بکر و نابودی میکرو ارگانیسمهای مفید...

دامنه تخریب های زیستی ناشی از استفاده از کودها و سموم شیمیایی و روشهای نادرست کشاورزی متداول تا مواردی چون فرسایش شدید خاک، ناباروری زمین ها، بیابان زایی و کاهش میزان و کیفیت محصولات کشاورزی نیز پیش رفته است. بطوریکه پس از مدتی زمینهای کشاورزی تمام توان باروری خود را از دست داده و بجای ترمیم خاک، کاملا به کودهای شیمیایی وابسته می شوند. همچنین استفاده بی رویه از كودهای شیمیایی و آفت كشها موجب می شود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گردیده و آفتهای جدیدتری نیز ظاهر گردند.

 

فواید کشاورزی ارگانیک:

 

·          در كشاورزی ارگانیك آب توسط مواد شیمیایی آلاینده مانند كودهای مصنوعی، آلوده نمی گردد.

·         تعادل اكوسیستم و حاصلخیزی خاک حفظ شده و فرسایش خاك نیز تا 50 درصد كاهش می یابد. چرا که در کشاورزی ارگانیک از روشهایی چون کمترین میزان شخم زدن، کودهای بیولوژیکی، تناوب کشت مناسب، پوشش گیاهی و غیره استفاده می شود. با این روش خاک بعنوان یک اکوسیستم کامل و سالم به راحتی می تواند خود را احیا نموده و به رشد محصولات کمک کند.

·         تنوع زیستی در زمینهای زراعی ارگانیک به علت عدم استفاده از سموم آفت كش و علف كش، 57 درصد بیشتر است.

·         كشاورزان در معرض سموم و آلاینده های كمتری قرار می گیرند.

·         تحقیقات 76 محقق کشورهای مختلف نشان داده که کشاورزی ارگانیک باعث بهبود چرخه غذایی از باکتریها تا پستانداران می گردد. زیراکشاورزی ارگانیک با حیات وحش بصورت دوستانه برخورد می کند و از مواد شیمیایی و سموم استفاده نمی کند.

·         در این نوع کشاورزی با استفاده از عملکردهای اکولوژیکی طبیعی می توان تولید را افزایش داده و خاک و محصولات را در برابر آفات و بیماریها مقاوم نمود.

·         با استفاده از روشهای متعدد حفظ رطوبت خاک، در کشاورزی ارگانیک از آب کمتری استفاده می شود.

·         با بهبود جانوران مفید خاک و تخمیر مواد آلی، بافت خاک بهبود یافته و باروری خاک افزایش می یابد، و میزان مواد مغذی بیشتری به خاک داده می شود. به همین دلیل فرسایش خاک کم شده و تنوع زیستی خاک افزایش می یابد.

·         از آلودگی های ناشی به هنگام تولید کودهای شیمیایی از مواد نفتی جلوگیری می شود.

·         بطور کلی می توان گفت که کشاورزی ارگانیک با اکولوژی هماهنگ است و باعث تثبیت بافت خاک، حفظ چرخه آب، چرخه کربن، چرخه مواد غذایی و آلودگی کمتر زمین می شود.

 

فواید مصرف مواد غذایی ارگانیک:

 

·         ارزش غذایی بالاتری دارند. میزان ویتامین C ، كلسیم، منیزیوم، آهن و فسفر در مواد غذایی ارگانیک بیشتر است.

·         مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی اكسیدان بیشتری می باشند. در مواد غذایی ارگانیک آنتی اكسیدان PHENOLIC بیشتر یافت می گردد (50 درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک). چراكه آفت كش های مصنوعی تولید این مواد را در گیاهان كاهش داده اما كودهای حیوانی و آلی بكار رفته در كشاورزی ارگانیک تولید آنها را افزایش می دهد.

·         كمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم تر بوده و كمتر به بقایای آفتكش های آلی آلوده هستند. همچنین این محصولات فاقد افزودنیهای غذایی بوده و طبعا سالمترند.

·         غالباً خوشمزه و خوش طعم تر هستند. یكی از دلایل آن این است كه محصولات ارگانیک پس از برداشت در مدت زمان كمتری بدست مصرف كننده رسیده و تازه تر هستند. و همچنین در محصولات تهیه شده به روش سنتی، با فرآوری ها و دستكاری هایی كه بر روی آنها صورت می گیرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاری، افزایش تولید و مقاوم كردن آنها در برابر صدمات  ناشی از حمل و انبارداری توجه می شود و نه به كیفیت و ارزش تغذیه ای آنها.

·         تولید كنندگان محصولات ارگانیک از استاندارد ها و دستورالعمل های بسیار سخت گیرانه ای تبعیت می كنند تا احتمال آلوده شدن اینگونه محصولات به هر گونه مواد شیمایی و سمی منتفی باشد.

·         محققان آمریكایی می گویند میوه ها و سبزیجات ارگانیك در مقایسه با انواعی كه به روش های رایج پرورش می یابند برای سلامت قلب بهترند. علت این تفاوت به نیتروژن موجود در خاك مربوط می شود. نیتروژن غیر آلی موجود در كودهای رایج براحتی در دسترس گیاه قرار می گیرند و بنابراین كود دهی زیاد احتمالا باعث كاهش سطوح فلاونوئیدها می شود.

 

نجات کره زمین:

 

کشاورزی ارگانیک بعنوان راهی برای نجات کره زمین معرفی شده است. مسئله بسیار ساده است؛ با زراعت ارگانیک و عدم استفاده از کود شیمیایی، به چرخه های زیستی احترام می گذارید و بنابراین تعادل زیست محیطی را بهم نمی زنید بلکه به متعادل شدن آن کمک می کنید. همچنین محصول بیشتر و با کیفیت بالاتری تولید می کنید. محصولاتی که مغذی تر هستند و هیچ سم و آفتکشی در خودشان ندارند و طعم و شکلی واقعی دارند.

تحقیقات نشان داده که کشاورزی ارگانیک مقدار قابل توجهی از دی اکسید کربن جو زمین را جذب می کند و این باعث کاهش گازهای گلخانه ای و کاهش گرمایش جهانی می شود. بسیاری از فعالیتهای انجام شده در کشاورزی ارگانیک مانند حداقل شخم، استفاده از گیاهان تثبیت کنندهنیتروژن، باز گرداندن ضایعات کشاورزی به خاک و استفاده از پوشش گیاهی موجب افزایش بازگشت کربن به خاک گشته و حفظ و ذخیره سازی کربن را باعث می گردد.

 

اگر در 1.4 میلیارد هکتار از زمینهای قابل کشت سیاره، زراعت ارگانیک شود، تقریباً %40 آلودگی های دی اکسید کربن را می توان جذب کرد.

همچنین یک تحقیق در آلمان آشکار کرد که رژیم غذایی کاملاً گیاهی ارگانیک می تواند مقدار آلاینده های گازهای گلخانه ای را تا 94%کاهش دهد.

بدین صورت کشاورزی ارگانیک می تواند برای بسیاری از مشکلات اقلیمی و تغییرات آب و هوایی راه حل مناسبی باشد.