تبلیغات
محیط زیست ما ...
 
 
 
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه عمران و توسعه

انسان، طبیعت، محیط زیست

نویسنده : عضو انجمن | تاریخ : 10:11 ق.ظ - سه شنبه 24 فروردین 1395

نویسنده: ملیکا رستمی                                                                                              تنوع زیستی شگفت انگیز جانوران در ایران                                             

قبل از اینکه به معرفی حیوانات ایران بپردازم لازم دانستم که این نکته را یاد آور شوم که :

ایران مامن بسیاری از گونه های منحصر به فرد و نادر است اما با این روند تخریب و کم شدن 90درصدی از جمعیت حیات وحش ایران در سه دهه ی گذشته به زودی بسیاری از آن ها را از دست خواهیم داد و کویری یک پارچه بدون آب ،علف و جانور خواهیم ساخت.

آیا تا به حال درباره تنوع زیستی جانوران در ایران چیزی شنیده اید؟

در ایران جانوران زیادی اعم از پرندگان، پستانداران، خزندگان، دوزیستان و... یافت میشوند اما تنوع آن ها در ایران چقدر است؟


1.پستانداران ایران:

در ایران حدود 194 گونه پستاندار در قالب خانواده های مختلف شناسایی شده اند. ولی از لحاظ جهانی حدودا 4000 گونه پستانداردر دنیا شناسایی شده وایران مامن حدودا 5 درصد از  گونه ها ی مختلف است. این آمار تنوع گونه ها را در بر میگیرد و نه جمعیتشان را.

ایران از لحاظ داشتن 8 گونه گربه سان تنوع بالایی از لحاظ گربه سانان داشته که البته گونه ببر مازندران در 60 وگونه ی شیر ایرانی در 100سال پیش منقرض شدند واکنون 6 گونه گربه سان در ایران یافت میشوند: گربه پالاس،گربه جنگلی ،گربه شنی،کاراکال - که در آرشیو مطالب موجود است-، پلنگ و یوزپلنگ.

هم چنین ایران دارای دوگونه خرس سیاه وقهوه ای است (به آرشیو مراجعه کنید) و گونه های متعددی از سمداران دارد  مانند انواع گوزن ها وگوسفند های وحشی و جوندگان. در زمره ی پستانداران دریایی، ایران خانه ی جانداران گوناگونی مثل فک خزر(به آرشیو مراجعه شود ) وانواع نهنگ ها و وال ها مثل نهنگ آبی با 25  متر درازا و180 تن وزن است که بزرگترین پستاندار ایران نیز میباشد. کوچک ترین پستاندار ایران هم حشره خوار کوتوله با تنها 2 گرم وزن است.

قدیمی ترین آثار کشف شده از پستانداران ایران مربوط به 50 میلیون سال پیش در روستای بودلاغ زنجان است. همچنین شواهدی از حضور پستاندارانی مثل فیل، زرافه، کرگدن و... در محل احداث سد شهید رجایی در ساری یافت شده اند. گونه های جانوری زیادی نیز در خاکسترهای آتشفشانی کوه سهند پیدا شده اند.

گفتن این نکته هم ضروری است که درباره ی پستانداران ایران اطلاعات زیادی در دست نیست و همه ی آن ها نیاز به مطالعه دارند. در چند سال اخیر نسل بسیاری از این پستانداران به خطر افتاده است.

پرندگان ایران:

پرنده شناسان امروز ایران را بهشت پرندگان مهاجر میدانند ولی امیدوارم این موضوع با خشک شدن کشور وشکار و... به این زودی ها از بین نرود.

در ایران 523 گونه مختلف پرنده شناسایی شده که رقمی واقعا شگفت آوراست و در کم تر جایی در دنیا چنین تنوعی دیده میشود.

اولین نشانه ها ی پرندگان مربوط به 10 میلیون سال پیش است. در آن زمان پرندگان تقریبا به طور کامل از اجداد دایناسوری خود جدا شدند. طبق جدیدترین تحقیقات دیرینه شناسی (مربوط به ماه های اخیر) دانشمندان اطمینان دارند پرندگان از نسل دایناسورها فرگشت (تکامل) یافته اند.


(در صورت درخواست اطلاعات بیشتر در این باره، در پست دیگری توضیحات کاملتری ارایه خواهم داد).

برخی از نادرترین وکمیاب ترین پرندگان دنیا در ایران اند درحالیکه متاسفانه مردم از وجود آنها بی خبرند وآن ها هم درحال ازبین رفتن اند. همانطور که در  50 سال اخیر بسیاری از گونه های جانوری جانشان به خطر افتاده است.

برخی از مهم ترین پرندگان ایران: درنای سیبری( به زودی در ایران منقرض میشود مطلبش را در وبلاگ در فهرست موضوعات ببینید).

بالابان بحری وشاهین از خانواده شاهینیان، سیاه خروس(بسیار نادر و کمیاب در دنیا و ایران)هما، از خانواده کرکس ها (در ارشیو موجود است) بیش از 24 گونه از قوشیان (پرندگان شکاری مثل: عقاب طلایی سارگپه، عقاب جنگلی، طرلان گرگی، عقاب تالابی،عقاب دشتی، سنقر خاکستری والبته عقاب ماهی گیر و...) هوبره (کم یاب و در خطر انقراض واز گونه های مهم ایران) ابیا (پرنده ای بسیار کمیاب و متاسفانه محبوب در بین شکارچیان) وشاه بوف و...

دوزیستان ایران:

در سه بخش وبه صورت مفصل توضیح داده شده اند از فهرست موضوعات آن هارا انتخاب و مشاهده بفرمایید.

خزندگان ایران:

ایران به سبب جغرافیای منحصر به فردش جای مناسبی برای زندگی خزندگان هم هست، جانورانی که بسیار از تنوع وجودیشان بی خبریم.

در ایران 5 خانواده از خزندگان هم چون لاکپشت ها (بیش تر لاکپشت ها از لحاظ جهانی وداخلی تهدید شده و درخطر اند ودر ایران 5 گونه دارند) کروکدیلها(یک گونه آن هم تمساح تالابی که در ارشیو موجود است) مارها (75 گونه و بسیار ناشناخته) سوسمارها (بسیار متنوع در ایران) و کرم سوسمارها  که در زیر خاک زندگی میکنند وشامل گونه هایی مثل مار کرمی شکل و مار خاکی و مارهای دریایی و... میشوند.

از مهمترین خزندگان ایران میتوان : به لاکپشت لاک چرمی، لاکپشت پوزه عقابی، لاکپشت سبز، لاکپشت مهمیز دار، لا کپشت فراتی و لاکپشت سه چنگالی اشاره کرد( که همه بسیار نادر ودر خطر انقراض اند) از مارها میتوان به انواع افعی های منحصر به فرد ایران مثل: افعی دماوندی، افعی زنجانی و... اشاره کرد.

از خزندگان هم در ایران اطلاعاتی دقیق در دست نیست.

گونه های دریایی را در پستی دیگر معرفی خواهم کرد.

امیدوارم در معرفی مختصر حیوانات ایران وطبیعت منحصربه فردش موفق عمل کرده باشم وبرای چندمین بار باز هم اعلام میکنم ما آخرین نسلی هستیم که میتوانیم جان خود و نسل های آینده ی این کشور را نجات دهیم.


چشم امید درختان، جانوران جنگل ها و رودخانه های زیادی به دستان ما دوخته شده است.