تبلیغات
محیط زیست ما ...
 
 
 
انجمن علمی محیط زیست دانشگاه عمران و توسعه

مهمترین چالش های پیش روی توسعه اکوتوریسم در ایران

نویسنده : عضو انجمن | تاریخ : 09:51 ق.ظ - یکشنبه 22 فروردین 1395

بهار انصاری                                        چالش های پیش روی اکوتوریسم را می توان به دو دسته چالش های زیست محیطی و چالش های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تقسیم کرد. از مهم ترین عواملی که روی هر دو دسته تأثیرات عمیقی دارند، برنامه ریزی صحیح و فرهنگ سازی همه جانبه است.چالش های پیش روی اکوتوریسم را می توان به دو دسته چالش های زیست محیطی و چالش های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تقسیم کرد. از مهم ترین عواملی که روی هر دو دسته تأثیرات عمیقی دارند، برنامه ریزی صحیح و فرهنگ سازی همه جانبه است. فرهنگ سفر جمعی در قالب تور، با بهره گیری از تخصص شرکت های مجری هنوز در ایران نهادینه نشده است؛ امری که خود یکی از شاخص های توسعه یافتگی است. مردم کشورهای توسعه یافته به سفرهای جمعی سازمان یافته و استاندارد بها می دهند و برای سفرهای کوتاه مدت آخر هفته و سفرهای درازمدت فصلی یا سالیانه خود از شش ماه یا حتی یک سال قبل برنامه ریزی می کنند و حتی پس انداز مخصوص سفر دارند؛ زیرا می دانند سفر در کنار لذت بخش بودنش، ارزش ها و ابعاد جدیدی به شخصیت آن ها اضافه می کند و از این رو حاضرند هزینه هایش را هم بپردازند. 

گردشگران بسیاری به تدریج از سفرهای صرفاً تاریخی در مسیرهای تکراری، فاصله گرفته و به طبیعت گردی در مسیرها و مناطق بکر و تازه، روی آورده است. تجربه دنیاهای تازه و شگفت انگیز، آشنایی و حتی همزیستی کوتاه مدت با مردم و فرهنگ های گوناگون، انرژی گرفتن از طبیعت و غوطه ور شدن در دنیای ژرف آن، از نیازهای جدی انسان امروز است و هم از این روست که طبیعت گردی با همه جلوه هایش حرکتی نو در جهان است. اما سفر در ایران با این که در فرهنگ و ادبیات مردم ریشه ای قدیمی دارد، هنوز در مرحله سفرهای تاریخی باقی مانده و در آن نیز به لحاظ بهره مندی از تخصص و استانداردهای لازم، نوپا است و بدیهی است تا طبیعت گردی جدی و تخصصی فاصله ای قابل توجه دارد. فرهنگ سازی می تواند به تسریع روند مثبت تحولات سفر کمک کند؛ کاری که می بایستی نه فقط در سطح رسانه ها برای عموم، بلکه در سطح کتاب های درسی ابتدایی و قبل از آن، انجام شود.

از مهمترین مزایای سفر جمعی در قالب تور، استفاده از تخصص و اطلاعات شرکت برگزار کننده، جلوگیری از اتلاف وقت، امنیت بیشتر، سرعت بالاتر و حتی هزینه کمتر است. به همه اینها باید بهره مندی از فضای ارتباط جمعی دوستانه، آشنا شدن با انسان های هم فکر و هم سلیقه و همچنین یادگیری و تاثیرپذیری نسل ها از یکدیگر را اضافه کرد. در ایران چنین جا افتاده که گویی هزینه سفر با تور، بالاتر از سفر شخصی است؛ در حالی که اگر نیک بنگریم جمع هزینه هایی که ما در سفرهای شخصی مان بابت نداشتن اطلاعات و تخصص، اتلاف وقت، بهره مندی ناقص از سفر و دیدنی های آن، خستگی و بالارفتن ضریب خطر در رانندگی یا خطرات ناشی از حضور ناآگاهانه در طبیعت و ... می دهیم، خیلی بیشتر از هزینه ای است که برای یک تور استاندارد و تخصصی پرداخت می کنیم. ضمن آن که بها ندادن به استاندارد سفر همیشه و لزوماً ناشی از مشکل مالی نیست؛ بسیار دیده ایم صاحبان ماشین های مدل بالایی که در کنار خیابان چادر زده اند. به طور کلی این نگاه در کشور ما وجود دارد که باید برای همه چیز هزینه کرد، الا سفر. سفر به هر صورت، باید ارزان تمام شود. اما این دیدگاه فقط در مورد سفرهای داخلی ملاحظه می شود؛ در حالی که مردم برای سفر خارجی، خیلی راحت هزینه می کنند. از دلایل تفاوت یاد شده، این است که مردم ما به دیدنی ها و ارزش های طبیعت اطراف و جامعه خودشان بهای کافی نمی دهند و یا در واقع آنها را نمی شناسند.با یک مقایسه ساده بین تور پنج روزه بیابان لوت و کلوت های ما و تور نیم روزه صحرای دوبی، موضوع روشن تر می شود. در سفر بیابان لوت و کلوت ها، شما از یکی از جاذبه های منحصر به فرد بیابان های دنیا بازدید می کنید و در طول پنج روز از تمامی خدمات تخصصی شامل راهنمایی، اقامت، حمل ونقل، پذیرایی کامل در کلیه وعده های غذایی، برقراری امنیت در محیط های طبیعی و ... بهره مند می شوید و ضمن آن اطلاعات علمی کافی هم دریافت می کنید (گاهی حتی از اساتید فن برای توضیحات علمی در این سفرها دعوت شده است). هزینه چنین سفری در سال گذشته، برابر۱۷۵۰۰۰ تومان بود؛ در حالی که تور کمتر از یک روزه صحرای دوبی که در طول آن کار خاصی هم، بجز چرخاندن مردم با ماشین های فورویل بر روی تپه های ماسه ای و در نهایت بر پا کردن رقص و دستی در آخر شب نمی کنند، حدود ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد. تا زمانی که مردم ما ارزش جاذبه های کشور خود را نشناسند، موازنهٔ آمار جهانگردی در کشور ما منفی خواهد بود. بدیهی است تصحیح این دیدگاه ها ، نیاز به فرهنگ سازی عمیق و برنامه ریزی شده دارد.

چالش دیگر، آگاهی جوامع میزبان نسبت به ارزش جاذبه های طبیعی، فرهنگی و تاریخی خود است. آن ها باید به این جاذبه ها مانند یک دارایی نگاه کنند. در غیر این صورت، خودشان با دست خودشان آن ها را نابود می کنند؛ درخت های با ارزش را می برند، زباله می ریزند، چشمه و رودخانه را آلوده می کنند، گوزن هایشان را می کشند، گلزارها و مراتع را لگدمال می کنند، روی دیوار قلعه قدیمی شعار می نویسند و بالاخره خانه و باغچه هایشان را آباد نمی کنند و ... و همه این ها یعنی ضربه به منابع اکوتوریسم و توسعه پایدار. برگزاری کلاس های آموزشی، تشویق و دادن جایزه، جمع آوری اطلاعات بومی ها در قالب پروژه های تعریف شده، دادن تسهیلات به مردم جوامع میزبان برای تجهیز امکانات پذیرایی و اقامت و... از جمله راهکارهای زیبایی است برای نهادینه کردن تدریجی حفاظت از محیط زیست، منابع اکوتوریسم و ارزش های فرهنگی و تاریخی جوامع و در نهایت توسعه پایدار.

از سوی دیگر فرهنگ سازی بی رویه در زمینه معرفی جاذبه های طبیعی و رفتن به طبیعت، بدون تأکید بر استانداردهای توریسم مسئولانه، روش صحیح حضور در طبیعت با استفاده از تخصص و اطلاعات شرکت های مجاز و متخصص در طبیعت گردی، خود موجب آلودگی های زیست محیطی، ضربه به منابع اکوتوریسم و حتی خطر آفرینی برای توریست ها می شود.از مهم ترین چالش ها نداشتن برنامه ریزی کلان، فقدان طرح جامع اکوتوریستی در سطح کشور و نداشتن تبلیغات اصولی است. مسیر های اکوتوریستی در ایران، با این همه وسعت و تنوع، هنوز شناسایی و تدوین نشده اند و به دلیل این ناشناختگی، آن ها را تبلیغ هم نمی توان کرد. در نتیجه یا تبلیغ نداریم یا اگر هم داشته باشیم، سازمان یافته و هدفمند نیست و معمولاً منجر به هجوم بی رویه مردم به این مناطق می شود. نمونه بارز این امر بلایی است که بر سر تنگه واشی آمده است. برای مثال حتی در مورد تنگه واشی که با هجوم جمعیت و تخریب روز افزون رو بروست، چنانچه مردم منطقه آموزش ببینند، در صورت سپردن مدیریت اکوتوریسم منطقه به دست آن ها و سهیم کردنشان در منافع حاصل از آن، خود روش های جدید و منطقی حفاظت از محیط زیست و جاذبه های طبیعی و فرهنگی منطقه را طراحی و پیاده خواهند کرد و مانع آسیب به منطقه خواهند شد.

در اثر عدم شناسایی مناطق اکوتوریستی و بها ندادن به آنها، زیرساخت های لازم در این مناطق نیز ایجاد نمی شود. در حال حاضر بجز در بعضی مسیرهای معروف مانند دماوند و علم کوه و ... ، در بسیاری از مسیرها نقشه و تابلوی راهنما، بروشور، پست امدادرسانی، سیستم هوایی نجات (نیاز مبرمی که هنوز فکری برای آن نشده است)، سرویس های بهداشتی، امکان باز گرداندن زباله، وسایل نقلیه برای حمل افراد یا چهارپایان برای حمل ونقل بار، امکان اقامت (کمپ، پناهگاه، چادر)، امکان پذیرایی و تهیه غذای گرم و سالم، راهنمای متخصص و ... وجود ندارد. در نتیجه بار فراهم کردن تمامی این امکانات، از مبدأ تا مقصد، با صرف وقت، انرژی و هزینه های سنگین تر بر دوش شرکت مجری تور طبیعت است و این در حالی است که برخی مردم فکر می کنند چون به هتل نمی روند، برای مثال باید تور طبیعت گردی بیابان لوت را ارزان تر از تور شهرگردی اصفهان یا شیراز بخرند.

چالش مهم دیگر، فعالیت دفترها و گروه های غیرمجاز یا مجاز غیرمتخصص در زمینه طبیعت گردی است. در درجه اول متولیان دولتی جهان گردی و محیط زیست نمی توانند نظارتی بر کار این گونه دفترها داشته باشند. آنها معمولاً توریسم مسئولانه را سرلوحه فعالیت های خود قرار نمی دهند و از آنجا که نمی خواهند هزینه کنند، جوامع محلی را به کار نمی گیرند و درواقع هیچ درآمدی به منطقه تزریق نمی کنند؛ درنتیجه مردم بومی هم تشویق نمی شوند که منابع خود را حفظ کنند. بنابراین آنها نه تنها به توسعه پایدار کمکی نمی کنند، بلکه به آن ضربه هم می زنند. از سوی دیگر به دلیل عدم ارائه خدمات تخصصی و رعایت نکردن استانداردها، موجبات نارضایتی توریست ها را فراهم کرده و گاه حتی امنیت آن ها را به خطر می اندازند. افزون بر این، آن ها از هر مسیری و به هر طریقی وارد طبیعت می شوند؛ هیچ آموزش و اطلاعاتی به مسافران خود در زمینه حفاظت از محیط زیست و ارزش جاذبه های طبیعی نمی دهند و در نهایت همه این ها موجب آلودگی و ضربه به محیط زیست، منابع اکوتوریسم و اساساً فرهنگ سفر جمعی می شود.

در درجه دوم دفترهای غیرمجاز به دلیل آن که اولاً هزینه های سربار مانند اجاره بهای دفتر مجاز با سند اداری یا تجاری، مطابق با ضوابط سازمان جهان گردی، بیمه، مالیات، هزینه پرسنلی، و ... ندارند و ثانیاً هزینه خدمات تخصصی مانند سفرهای تحقیقاتی، تهیه اطلاعات، چاپ بروشور، راهنمای متخصص، خدمات محلی، قاطر امداد و تمامی لوازم آسایش مسافران را پرداخت نمی کنند، می توانند تورهای به ظاهر هم نام با تورهای استاندارد را با قیمت پایین تر بفروشند. گروه های غیرمجاز گاه تا بدانجا پیش می روند که تور خود را، بدون آنکه واقعاً به مسیر و جاذبه های آن آشنا باشند، همزمان با شرکت متخصص اعلام می کنند. و برای جبران نقص ناشی از عدم اطلاعات خود، در محل اجرای تور، گروه خود را به دنبال راهنمای شرکت متخصص روانه می کنند. جالب این جاست پولی که آن ها از مردم بابت تور غیرمجاز خود دریافت می کنند، اگر چه به ظاهر پایین تر از هزینه تورهای استاندارد است، اما چون خدمات لازم را ارائه نمی دهند و تنها درصد پایینی از آن را هزینه می کنند یا تقریباً هزینه نمی کنند؛ در مجموع، سود این گونه تورها بالاتر از سود تورهای استاندارد است. مردم هم فکر می کنند پول کمتری پرداخت کرده اند؛ غافل از آن که برابر با هزینه ای که داده اند، خدمات لازم را دریافت نکرده اند. این فعالیت های موازی، موجب هرج ومرج و ضربه به شرکت های مجاز و متخصص و تور استاندارد طبیعت گردی با قیمت واقعی است. در شرایطی که شرکت های متخصص باید بتوانند امکانات مالی خود را برای توسعه کار خود و شناسایی هرچه وسیع تر جاذبه های طبیعت ایران و تدوین مستندات آن به کار گیرند، ناگزیر می شوند با صرف هزینه و انرژی بیشتری به جبران خسارت های مالی و فرهنگی فعالیت این گونه دفترها بپردازند.

از دیگر چالش ها، باید به کافی نبودن تعداد راهنماهای متخصص طبیعت گردی نسبت به تقاضای موجود این گونه تورها و وسعت و تنوع جاذبه های طبیعی ایران اشاره کرد. از سوی دیگر معدود اکوتور لیدرهای آموزش دیده نیز، اگر چه از نظر تئوریک اطلاعات قابل قبولی دارند؛ از نظر عملی، برای حضور در طبیعت، آمادگی بدنی، مصمم بودن، قاطعیت لازم و هدایت خود و گروه، توانایی و کارآیی کافی را ندارند. راهکار این است که تعداد موسسات آموزشی استاندارد افزایش یابد، کلاس ها در سطح وسیع تری برگزار شود و سرفصل های درسی جدید و آموزش های عملی حرفه ای تر به دروس و آموزش های قبلی اضافه شود و نیز اعطای گواهینامه راهنما مستلزم امتحانات سخت تر و جدی تری باشد. همچنین آموزش رسمی راهنمایان محلی در مناطق اکوتوریستی، یکی دیگر از راه کارهای موثر است.

برخی مصوبه ها و تدوین و اجرای قوانین و مقررات دست و پاگیر، بدون توجه به ساختارهای خاص اکوتوریسم، از جمله چالش های مورد بحث است؛ مانند قرار گرفتن تشکیلات اداری جهانگردی و بالطبع اکوتوریسم در زیر مجموعه میراث فرهنگی و محدودیت استفاده از بنزین. شرکت های طبیعت گردی برای مطالعات میدانی، شناسایی و طراحی مسیرهای بکر و جدید، نیاز به سفرهای تحقیقاتی دارند که باتوجه به محدودیت بنزین امکان پذیر نیست. نظربه محدودیت پمپ های گاز، گازسوز شدن وسایل نقلیه این شرکت ها نیز کمکی نمی کند.

اجاره دادن منابع طبیعی و واقع ثروت ملی، مثل مراتع، جنگل ها و حریم سواحل و صدور مجوز ساخت مجموعه های به اصطلاح تفریحی و اقامتی در این مناطق، معمولاًبه دلیل عدم نظارت قوی از سوی سازمان های ذیربط و عدم رعایت استانداردهای اکوتوریستی، زیست محیطی و ویژگی های ساخت وساز بومی، بسیار مخرب و از مهمترین چالش ها است که ضربه آن ها مستقیماً به منابع اکوتوریستی وارد می شود. نمونه های بارز این وضعیت در جنگل ها و مراتع ماسال و سواحل خزر مشاهده می شود.همچنین اجرای طرح های غیرمسئولانه مانند ساخت اکوموزه روستایی گیلان در جنگل های سراوان، از این قبیل است که اگرچه بسیار جذاب و دیدنی است، ولی به لحاظ مکان یابی هم منجر به تخریب محیط زیست شده و هم به دلیل آن که در محیط های زنده روستایی ایجاد نشده است، جوامع بومی را درگیر و فعال نمی کند و در نتیجه کارآیی لازم را ندارد.

نقص در ناوگان حمل ونقل، سیستم های تهویه، صوتی و تصویری اتوبوس ها، رانندگان غیرحرفه ای و آموزش ندیده و مشکلات تهیه بلیت قطار و هواپیما برای تور و ... از دیگر چالش ها است.

توجه و نگاه ارگان های دولتی درگیر در این مقوله را چگونه ارزیابی می نمائید؟

تشکیل کمیته ملی طبیعت گردی و اختصاص بخشی از تشکیلات اداری سازمان جهان گردی به طبیعت گردی و برگزاری سمینارهای مرتبط که اخیراً شاهد آن هستیم، قابل تقدیر است؛ اما با این همه نسبت به تقاضای موجود و وسعت و تنوع جاذبه های طبیعی کشور، از کارایی و کفایت لازم برخوردار نیست. زمانی می توان نگاه ارگان های دولتی به این موضوع را قابل اتکا دانست که به تهیه طرح جامع اکوتوریسم کشور، با استفاده از تجربه کشورهای موفق در این زمینه و با تکیه بر قابلیت ها و ظرفیت های اکوتوریستی خاص و بومی کشور، همت گمارند. در حالی که ما هنوز حتی یک سایت قوی اطلاع رسانی در زمینه اکوتوریسم کشور نداریم.

نکته مهم دیگر آن است که در واحدهای نظارت سازمان، معیارهای دقیقی برای نظارت بر کار دفاتر وجود ندارد و اخیراً به دلیل تب طبیعت گردی و موجی که در جامعه راه افتاده است، افزون بر گروه ها و دفترهای غیرمجاز، تعداد دفترهای مجازی که در بردن گوی طبیعت گردی از یکدیگر سبقت می گیرند و به گونه ای غیرتخصصی و خطرآفرین تورهای طبیعت اجرا می کنند، زیاد شده است. اخیراً حتی برخی شرکت های مهندسی سازنده ویلا در شمال هم یک پسوند طبیعت گردی به فعالیت هایشان اضافه کرده اند و برای آن بیش از کار ساخت وساز خود تبلیغ می کنند. افزون بر اینها، نهادهای دیگری نیز در زمینه طبیعت گردی به فعالیت های موازی با شرکت های مجاز و متخصص مشغول هستند، که هم نوع فعالیت و مجوزشان نامشخص و هم متولی آنها نامعلوم است. یکی از این نهادها، NGO ها هستند. معلوم نیست که بالاخره صادرکننده مجوز NGO ها، وزارت کشور است یا بخشی از تشکیلات سازمان جهان گردی؟ ای بسا NGOهای صاحب مجوزی که در اساسنامه های خود انواع فعالیت های بی ارتباط با یکدیگر را نوشته اند؛ اما تنها کاری که می کنند تورگردانی طبیعت است؛ آن هم با امکانات رایگانی مانند دفتر و بودجه های دولتی و گاه بین المللی نهادهای دیگری مانند فرهنگ سراها و مهم تر از همه باشگاه طبیعت گردی دولتی مستقر در خود سازمان هم از این قبیل هستند که سخن درباره آن ها را باید به جایی دیگر موکول کرد. به نظر شما آیا همه این ها موجب ضربه به اکوتوریسم کشور نمی شود؟ در این میان تکلیف دفترهای مجاز و متخصص چه خواهد بود؟ضروری است نوع مجوز شرکت های طبیعت گردی از مجوز تورگردانان عام فرهنگی و شهرگردی متمایز شود. دفترهای متخصص طبیعت گردی باید پس از ارزیابی نحوه فعالیت، کادر فنی و ظرفیت هایشان، شناسایی شده و سپس مجوز خاص آن ها صادر شود. همچنین سازمان جهان گردی می بایستی تکلیف خود را با تمامی نهادها و دستگاه هایی که به صورت موازی با دفترهای مجاز و ضابطه مند به کار تورگردانی، اعم از تورهای طبیعت یا فرهنگی، می پردازند روشن کند.

بخش خصوصی برای ترتیب دادن تورهای تخصصی گردشگری در کشور هم اکنون در چه وضعیتی قرار دارد؟

متأسفانه به دلیل اینکه هیچ چارچوب مشخص و مدونی برای فعالیت های تخصصی طبیعت گردی در بخش خصوصی وجود ندارد، از دفترهای فعال در طبیعت گردی معیار و استانداردهای لازم درخواست نمی شود؛ در نتیجه اجرای تورهای تخصصی استاندارد، با نگاه توریسم مسئولانه و خدمات قابل قبول، به امان خدا رها شده است و تنها و تنها به وجدان، طرز تفکر و نگاه مدیران بخش خصوصی بستگی پیدا کرده است تا شاید بتوانند در حد امکان و تا جایی که به حیطه فعالیت آنها مربوط می شود، تورهای موردنظر را به گونه ای تخصصی برگزار کنند. اگرچه از دست چنین مدیرانی هم، در جایی که چگونگی اجرای تور به زیرساخت ها و عرصه های کلان تر، مربوط به دولت، بستگی پیدا می کند، کاری ساخته نیست. دیگر آن که نگاه بازاری، سودجویانه و غیرمسئولانه برخی فعالان بخش خصوصی و اجرای تورهای سطح پایین و به اصطلاح شاد شاد که فقط و فقط با جک و دست و رقص و .... به پایان می رسد، از یک سو باعث پایین آمدن سطح سلیقه مخاطب یا مسافران می شود و از سوی دیگر وجهه سفر با تور را خراب می کند. اما با این همه، با یک دیدگاه امیدوارانه می توان گفت کار اصولی و تخصصی، اگرچه توسط تعداد کمی از دست اندرکاران بخش خصوصی انجام شود، آرام آرام، سطح توقع و سلیقه مردم را بالا برده و بقیه نیز مجبور می شوند کار خود را به استانداردها نزدیک کنند و این روندی است که هم اکنون شاهد آن هستیم.

شرکت کلوت هم اکنون از چه توان و تخصصی برای تورهای تخصصی برخوردار است و چه برنامه ای برای فصل پاییز تدارک دیده است؟

کلوت بنیان گزار طبیعت گردی تخصصی در کشور به شمار می رود. با پشتوانه مطالعاتی و کادر اجرایی و پرسنل ورزیده، از ظرفیت قابل توجهی برای برگزاری تورهای تخصصی طبیعت گردی برخوردار هستیم. کلوت هم اکنون در بیش از ۹۰ نقطه و روستای نزدیک به تهران سفرهای طبیعت گردی یک روزه و در بیش از ۱۰۰ مسیر طبیعت گردی در جای جای ایران، سفرهای طبیعت گردی چند روزه برگزار می کند. این سفرها برای دیدار و آشنایی با جلوه های ناب و گوناگون طبیعت ایران و برخی نقاط جهان، از کوه های بلند تا جنگل های انبوه و باستانی ، بیابان های وسیع، آبشارها، تالاب ها، جزیره ها و ساحل های زیبا، حیات وحش و مناطق حفاظت شده، روستاهای شگفت انگیز و زیبایی های فرهنگی و تاریخی مردم این نواحی در نقاط بکر و دست نخورده، ترتیب داده می شوند. زیبایی هایی که گاه در دنیا منحصر به فرد هستند؛ مانند کلوت های بیابان لوت. سفرهای کلوت بر سه دسته اند: طبیعت گردی، فرهنگی و یا ترکیبی از هردو. سفرهای نوع دوم و سوم برای همگان و همه گروه های سنی قابل استفاده است. بسیاری از سفرهای مورد بحث با فعالیت ورزشی مانند راه پیمایی، کوه پیمایی یا دوچرخه سواری و اسب سواری همراه هستند؛ در حالی که بعضی از آن ها نیز فقط برای دیدار از آثار تاریخی و فرهنگی مناطق بکر یا دیدار از آداب و رسوم و جشن های آیینی خاص یک منطقه مانند مراسم پیر شالیار، زندگی عشایر یا روستاهای شگفت انگیز صورت می پذیرد. در بسیاری این دیدارها، در طول سفر امکان زندگی و آشنایی نزدیک با نحوه زندگی و فرهنگ مردم جوامع میزبان و عناصرآن مانند لباس، موسیقی، هنر و صنایع دستی آن ها وجود دارد که خود بر لذت و ارزش این گونه سفرها می افزاید.

کلوت با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای و میدانی گروه تحقیق خود، در هر فصلی حداقل ۲ برنامه سفر جدید طراحی می کند و بدین ترتیب از یک سو بر توان و دامنه فعالیت هایش می افزاید و از سوی دیگر به نیاز همراهان قدیمی برای دیدار از مناطق جدید، پاسخ می دهد؛ هرچند سفر به طبیعت، برخلاف دیدار از یک اثر تاریخی، همواره از قابلیت تکرار برخوردار است؛ زیرا طبیعت در هر فصل و در هر زمان، رنگ و بوی خاص خود را دارد.

در تقویم سفرهای پاییزی کلوت، سفر به مناطق جنگلی برای دیدار از طوفان رنگ ها در پاییز مانند جنگل ابر، لارنه، جهان نما، شصت کلاته، باران کوه، قلعه مارون، آبشار لاتون، جنگل و آب گرم گیلده و ... تدارک دیده شده است. همچنین سفرهای کویری مانند سفر به کویرهای مصر، یزد، ساغند، طبس، قصر بهرام و مرنجاب و سفرهای دامنه گردی در روستاها و کوه پیمایی در کوهستان مانند سفر به روستاهای آرمیده در دامنه های بینالود، از جمله سفرهای فصل پاییز کلوت هستند. سفر به کلیمانجارو و دشت سرنگتی و سافاری های دیدار از حیات وحش آفریقا، راه پیمایی های جالب و شورانگیز در نپال، کوه پیمایی تا کمپ اصلی اورست، دیدار از شگفتی های هند و نوستالژی سمرقند و بخارا و... از جمله سفرهای برون مرزی کلوت در شش ماه آینده هستند.